1. Ana Sayfa
  2. Bitki Koruma
  3. Vertisilyum Solgunluğu

Vertisilyum Solgunluğu

zeytin kapak

Tanımı ve yaşayışı

Zeytin Ağaçlarında Vertisilyum Solgunluğu Hastalık etmeni toprak kökenli bir fungustur. Hastalık etmeni kışı genellikle toprakta ve bitki parçaları üzerinde miselyum ya da mikrosklerot olarak geçirmektedir. Etmen hasta ağaçların yapraklarında da bulunmakta ve bu yaprakların dökülmesi toprakta inokulum miktarının artmasına neden olmaktadır. Hastalık etmeni düşük sıcaklıktaki topraklarda yaşamını sürdürürsede optimum gelişme sıcaklığı 25-28 0C’dir. Fungus mikrosklerot formuyla toprakta 10 yıldan fazla canlı kalabilmektedir.

Hastalık daha çok taban arazilerde, önceki yıllarda pamuk veya sebze yetiştiriciliğinin yapıldığı yerlerde kurulan zeytin bahçelerinde görülmektedir. Hastalığın şiddeti zeytin çeşidine, ağaçların yaşına ve patojenin hastalık oluşturma yeteneğine, topraktaki miktarına, toprak tipine ve çevre faktörlerine göre değişmektedir.

Hastalığın zeytin bahçelerinde yayılması genelde sulama ve toprak işleme aletleriyle toprağın taşınması şeklinde gerçekleşir. Toprak nemi ve hava sıcaklığı etmenin gelişmesi ve hastalığın oluşturacağı zarar üzerinde etkilidir.

Zeytin Ağaçlarında Vertisilyum Solgunluğu

       Belirtileri

       Fungus duyarlı bitkilerin kökünü penetre ettikten sonra kortekste kolonize olur. Hif korteksten endodermise oradanda ksilem demetlerine geçerek iletim demetlerini tıkar ve kökten yaprağa doğru su iletimini engeller. Solgunluk belirtisi fungus tarafından üretilen toksinler ile doğrudan ilgilidir.

Hastalığın akut ve kronik solgunluk olmak üzere 2 tip belirtisi bulunmaktadır.

Akut solgunluk

Bu durum kış sonundan erken ilkbahara kadar görülür. Sürgün ve dallar aniden kurur. Bu belirtiler ağacın tek bir yönünde veya daha çok yönünde olabilir. Kabuk dokusunun rengi ana daldan başlayarak erguvan rengine döner ve daha sonra tüm ağaca yayılır. Böyle bir dalın kabuğunun altından boyuna kesitler alındığında ksilemin koyu kestane rengine dönüştüğü görülür. Yaprak sürgün ve dallar yeşilimsi renklerini kaybederek açık kahverengine dönüşür. Hastalıklı ağaçların sürgün ve dalları kuruyarak ölür.

Kronik solgunluk

Solgunluk belirtisi ilkbaharda görülmeye başlar. Genellikle çiçeklerdeki hastalık belirtileri yaprak belirtileri görülmeden ortaya çıkar. Enfeksiyon çiçeklenme döneminin başında gerçekleşirse çiçeklerin bir kısmı dökülebilir. Mumyalaşan çiçek tomurcukları nekroze olur ve ağaçta asılı kalır. Hastalıklı ağaçlardaki yapraklar önce mat yeşil renge dönüşür, daha sonra sürgün ucundaki yaprakların dışındakiler kurumadan dökülürler. Hastalıklı sürgünlerde, sağlıklı alanın hemen yanında hastalıklı alanın kahverengimsi kırmızı bir renk aldığı, iletim demetlerinin daha koyu kahverengi olduğu görülür.

Zeytin Ağaçlarında Vertisilyum Solgunluğu

Kronik solgunluk görülen ağaçlarda, zeytinin kendini yenileme yeteneği ile hastalık şiddeti azalır ve ağaçlarda iyileşme görülebilir. İyileşme, ağaçların enfekte olmuş veya zarar görmüş dokularını iyileştirmesi nedeniyle değil, o bölgeyi izole etmesi ve onun yerine işlevsel dokular koyması nedeniyle olmaktadır. Bu nedenle hastalığın bitkilerdeki gelişimi bir mevsimden diğerine bağımsızdır.

Hastalık özellikle Ege Bölgesinde olmak üzere zeytin yetiştiriciliğinin yapıldığı tüm bölgelerde görülmektedir.

Konukçuları

Zeytin, sert çekirdekli meyve türleri, badem, antepfıstığı, asma, berberis, akça ağaç, at kestanesi, karaağaç, böğürtlen, karpuz, çilek, pamuk, bamya, şerbetçiotu, domates, patlıcan, biber, patates, ayçiçeği, begonya, gül ve yabancı otlar olmak üzere çok sayıda konukçusu vardır.

Mücadelesi

Kültürel önlemler

  • Sağlıklı üretim materyali ve fidan kullanılmalıdır. Ancak, hastalığın konukçusu olan bitkilerin tarımının yapıldığı yerlerde zeytin yetiştirilecekse bu topraklarda en az 2 yıl Verticillum dahliae’nin konukçusu olmayan arpa, yulaf, buğday gibi tahıllar yetiştirildikten sonra zeytinlik kurulmalıdır.
  • Önemli kültürel işlemler ihmal edilmemeli ve yabancı otlarla mücadele edilmelidir.

Kimyasal mücadele: Bu hastalığa karşı etkili bir kimyasal mücadele metodu yoktur.

Önerilen makale: Zeytin Fidan Tırtılı

 

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Yorum Yap

Bu yazının yorum fonksiyonları kapatılmıştır.