İlginizi Çekebilir
Dactylis-glomerata-9
  1. Ana Sayfa
  2. Endüstri Bitkileri
  3. Tütün Yetiştiriciliği

Tütün Yetiştiriciliği

tutun-yetistiriciligi

Bu yazımızda konumuz Tütün Yetiştiriciliği. Günümüzde tütün yaklaşık 60 bin çiftçinin geçim kaynağını oluşturan temel bir tarım ürünü haline gelmiştir. Aynı zamanda ülkemize döviz getirisi yüksek bir ihracat ürünüdür. Keyifli okumalar dileriz.

Tütün

Tütün (Nicotiana tabacum), Solanaceae (patlıcangiller) familyasından Nicotiana cinsinden yaprakları sigara yapımında kullanılan bir yıllık otsu bitki türlerine verilen ad.

Haziran-Ağustos ayları arasında pembemsi renkli çiçekler açan, 0,75-1,5 m boylarında, bir yıllık kültür bitkisidir. Gövdeleri dik, silindir şeklinde, tüylü ve yapışkanlıdır. Yapraklar sapsız veya kısa saplı, büyük oval, tüylü ve yapışkan, özel kokulu ve acı lezzetlidir. Çiçekler tepede salkım durumunda bulunurlar.

Tüp şeklinde, pembemsi-kırmızı renkli, tüylü ve beş sivri dişli çiçeklere sahiptir. Meyveleri uzunca ve oval şekilli küçük tohumludur.

Kaynak: Vikipedi

Tütün Yetiştiriciliği

Tütün ekimi için toprak sonbaharda işlenir. İlkbaharda tarla dikime hazırlanır. Tohum ekilmeden önce suda ıslatılır ve ilkbaharda erkenden yastıklara ekilir. Tütün yastıklarının güneşli bir yerde kurulması lazımdır. Fide yastıklarında ot savaşı, sulama ve gübreleme iyi yapılmalıdır. Fideler 6-8 cm olduğu zaman tarlalarda açılan yerlere dikilir.

Dikim genellikle donlar geçtikten sonra mayıs ayında yapılır. Ayrıca iyi ve kaliteli tütün elde etmek için çiçeklenmenin başlangıcında bitki üzerinde 10-15 yaprak kalacak şekilde üst kısmından kesilir. Bu işleme uç alma denir. Tütün 90-120 günde yetişir. Temmuz başından itibaren hasat edilmeye başlanır.

Hasat el ile günün erken saatlerde yapılır. Kurutma işlemi birkaç şekilde yapılır (güneşte, ambarda, bacada kurutma). Kurutma bittikten sonra depolara alınan yapraklar su ile ıslatılır (tavlama) yumuşayan yapraklar ayrıldıktan sonra denklenir ve ticarete sevk edilir.
Tütünde kalite çok önemlidir. Tütünün kalitesi üzerinde iklimin önemli rolü vardır. Bu sebeple tütünün belirli iklim ve toprak şartları altında yetiştirilmesi gerekir. Kumlu-tınlı, humuslu ve su tutmayan topraklarda iyi yetişir.

Türkiye’de Tütün Yetiştiriciliği Yapılan Bölgeler / İller

Ege bölgesi (Akhisar, Söke,Manisa,Denizli,Eşme civarı).
Karadeniz bölgesi (Erbaa, (Bafra, Samsun, Amasya, Trabzon civarı).
Trakya bölgesi (Keşan, Kırklareli çevresi).
Marmara Bölgesi (Balıkesir, Bursa, Bolu, İzmit çevresi).
Doğu Anadolu bölgesi Malatya, Bitlis, Diyarbakır, Muş, Hakkari).

Tütün Hangi İklimde Yetişir

Kumlu-tınlı, humuslu ve su tutmayan topraklarda iyi yetişir.

Alt başlıklar halinde tütün yetiştirme koşulları ;

Tütün Bitkisinin İklim İsteği

Şark (Oriental=Türk) Tütünlerinin

İklim İstekleri

Tütün bitkisinin gelişme döneminde gereksinme gösterdiği sıcaklıklar; en düşük 13-15o C, en yüksek 35-38o C ve ortalama ise 26- 27o C ‘dir. Tütünlerin gelişme süreleri, çevrenin özelliklerine ve iklime bağlı olarak 80–120 gün olmakla beraber normal sıcaklık koşullarında gelişme süresi ortalama 90–100 gündür.

Sıcaklığın yüksek olduğu bölgelerde gelişme süresi 80–90 gün, sıcaklığın düşük olduğu bölgelerde ise gelişme süresi 100–120 gün arasında değişim gösterir. Tütün tohumlarının çimlenebilmesi için toprak sıcaklığının en az 11 oC olması gerekir. Toprak sıcaklığı, 12–14 oC ye ulaştıktan sonra fidelik yastıkları hazırlanarak tohum ekimi yapılır.

Tütün bitkisinin güneşlenme ve ışık isteği yüksektir. Şark tipi tütünler, yalnızca tarlaya şaşırtılma döneminde suya gereksinim gösterir. Bundan sonra yapılan sulamalar ya da yağan yağmurlar kalite özellikleri üzerine olumsuz etki yapmaktadır. Bu nedenle yazları sıcak ve kurak geçen Akdeniz İklimi etkisi altındaki yörelerde yoğun olarak üretilmektedir

Toprak İstekleri

Yüzeysel köklü olan tütün bitkisi, drenajı iyi olan ve iyi havalanan topraklara gereksinim duyar. Tütün çeşitlerine göre, toprak istekleri de ayrımlılık gösterir. Kaliteli türk (oriental=şark tipi) tütünleri; aşağıdaki toprak koşullarında sağlıklı bir yaşam ortamı bulur.

• Azotça fakir

• Potasyum ve diğer mineral besin maddelerince zengin

• Hafif asit veya nötr • Yüzeysel

• Killi-kum ve tın dokulu topraklar

• Kireçli topraklar (Dimon Tütün).

Tütün bitkisinin, yüzeysel ve bitki besin maddelerince fakir topraklarda daha kaliteli üretildiği bilinmekte ve bununla orantılı olarak azot veya fosforun toprakta yoğun bir şekilde birikiminin tütünde kalitenin düşmesine neden olduğu kimi yazınsal kaynaklarda açıklanmaktadır. Ancak kır ve kırtaban arazilerde organik madde içeriğinin %1 ve altında olması ve bunun yanısıra tütün tarlalarında yıllarca münavebe yapılmaksızın tek yönlü üretim yapılmasına bağlı olarak, topraklar mineral besin maddelerince düşük seviye gösterirler ve sonuçta tütün üretiminde verim azalmasına neden olduğu da bir gerçektir.

Toprak analizi

Tütün ekim ve dikimi yapılan alanlarda toprak analizleri yapılarak elde edilen analiz veri sonuçlarına göre, topraktan kaldırılan miktar kadar gübreleme yapılması önerilir. Bu bağlamda yapılabilecek bir diğer uygulama da, 3-4 yıl tütün üretiminin ardından, 1 yıl buğday veya arpa ekimi ile münavebe sisteminin uygulanmasıdır (Dimon Tütün).

Ülkemizde tütün yetiştirilen topraklar; taban, kır taban ve kır olmak üzere 3’e ayrılır;

 1. Taban: Derin, verimliliği yüksek ve geçirgen olmayan topraklardır ve eğimi %2’den düşüktür. Genel olarak tütün tarımı yapılmaz. Eğer yapılıyor ise, buralarda yetişen tütünlerin içim kaliteleri düşüktür.

2. Kır taban: Oldukça iyi kalitede tütünlerin yetiştirilebildiği, %2-6 eğimli ve az geçirgen topraklardır.

3. Kır: Çok iyi kalitede tütün yetiştirilebilen, %6-12 eğimli, mineral bitki besin maddeleri bakımından yetersiz dağ yamaçlarındaki topraklardır. Genel olarak 400m.den sonra tütün tarımı yapılmaz. Böyle alanlar; alt bölümlerinde zeytin dikili alanlar ile, daha üst bölümlerde ise orman ya da maki-orman şeklinde vejetasyon dağılımı görülür.

Yazınsal kaynaklarda, tütün toprakları yukarıdaki gibi sınıflandırılmakla beraber taban, kır taban ve kır araziler için “kesin ve sabit” bir eğim derecesi ortaya konulmamıştır. Bu nedenle arazi ve laborotuvar ortamı çalışmalarında; taban araziler %0–2 eğim derecesini “A”eğim sınıfı; kır taban araziler %2–6 eğim derecesi ve buna karşılık gelen “B” eğim sınıfı, kır araziler ise %6–12 eğim derecesi ve bu eğimi ifade eden “C” eğim sınıfı olarak belirtilen simgeler ile tanımlanmış ve sorgulanmıştır

Tütün Yetiştiriciliği konusu ile ilgili youtube videosunu da yazımıza ekleyerek burada noktalıyoruz. Bizleri takipte kalın!

 

İlginizi Çekebilir: Pamuk Yetiştiriciliği

Yorum Yap

Yazar Hakkında

İnsanın özgür bir varlık olduğu yazıyor, içerisinde bulunduğumuz kuyunun duvarlarında.

Yorum Yap