İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Seracılık
  3. Seracılık ve Sera Tipleri

Seracılık ve Sera Tipleri

sera

Ülkemizde seracılık ve sera tipleri önemli bir yere sahip olmuştur. seracılığın en büyük avantajı mevsiminde olamayan ürünleri yetiştirip tüketici talebini karşılamaktır.

Ülkemiz ve Dünya tarımına bakıldığında son yıllardaki gelişmelerden önce meyve ve sebzeler sadece mevsimsel olarak yetiştirilip mevsimi dışında istenildiğinde ulaşılamamaktaydı. Fakat son yıllarda yapılan çalışmalarda seracılığın, yüksek, alçak, plastik tüneller ve toprak yüzeyini direkt olarak örten malçlama sistemleri ile istenilen koşullar elde edilip yıl boyunca üretim olanakları sağlayan yetiştiricilik yapılmaktadır. Seracılıkta ilk hedef yıl boyunca istenilen ürünlere ulaşmak olsada bununla sınırlı değildir. Seracılıkta az bir alandan çok daha fazla verim ve çeşitli yetiştiricilik sağlanmaktadır. Sera tanımı ve çeşitlerine bakılacak olursa;

tünel sera
serada ürün yetiştiriciliği

Sera; iklim şartlarından dolayı açıkta yetiştiriciliğin uygun olmadığı zamanlarda çevre koşullarından gelen etkilerin kontrol edilebildiği bitkinin istediği yetiştirme koşullarının sağlandığı kapalı sistemler olup yıl boyunca üretim yapılabilen ısıtma, soğutma, aydınlatma, havalandırma ve nemlendirme gibi istenilen sistemlerin olduğu tesisler olarak tanımlanabilmektedir .Dünyada seracılık en çok Akdeniz havzasındaki ülkelerde yapılmakta olup Türkiye’de  bir Akdeniz ülkesi olarak seracılık alanında etkili bir alana sahiptir.

güneş enerjili sera

SERA TİPLERİ VE YAPI MALZEMELERİ

  • Sera Tipleri;

    Seralar bitki çeşitliliğini büyüme, gelişme ve yetişmesini engelleyen koşulları kontrol altına almamız için kurulması gereken sistemin sera olduğunu biliyoruz. Yapılacak üretime göre, bulunan bölgeye vs vs… seralar kurarken dikkat edilmesi gereken bazı etkenler vardır. Bu etkenleri şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Seranın kullanım amacı
  • Serada gereksinilen büyüklük
  • Yerleşim yerlerinin iklim koşulları
  • Sera yerinin topografik ve ekolojik özellikleri
  • İşletmenin mali gücü
  • Gelecekteki değişiklik ve gelişmeler
  • İşletme sahibinin beğenisi

Sera yapı özellikleri seçerken de dikkat edilmesi gereken etmenler bulunmaktadır. Yapı özellikleri şu şekilde sıralayabilir;

  • Seralar, tarım işletmesi içindeki diğer yapılarla estetik görünüşte olmalıdır.
  • Sera, bitki yetişmesine, sağlığına ve verimine en uygun çevre koşullarını sağlayabilmelidir.
  • Seralar için ayrılan alanın büyüklüğü ve yeri, işletmenin ilerde uygulamayı düşündüğü seracılığa yeterli ve uygun olmalıdır.
  • Seranın bölüm ve kısımlarını rahat kullanışa elverişli uygun olmalıdır.
  • Seranın yapı malzemesi sağlam, dayanaklı ve estetik bir görünüşte olmalıdır.
  • SERALARIN SINIFLANDIRILMASI

2.1) Büyüklüklerine göre seracılık

Seraların büyüklülerinde esas olan taban genişliği ve uzunluğudur. Bu iki ölçü çarpılması ile taban alanı hesaplanır. Yetiştiricilik yapılacak bitkiler dikkate alınarak taban alanı seçilmelidir. Örneğin dar ve kısa seralarda paralel bitki sıraları kullanılarak yetiştiricilik yapılır. Bu şekil seralar dış ortamdan farklı olması zorluk oluşturur. Bu şekil dar ve kısa seralar yapmaktansa geniş ekolojik şartları rahat sağlayacak seralar kullanılmalıdır. Aile yetiştiriciliği ve ekonomi düşünülmeyen örtü altı yetiştiriciliği için dar ve kısa seralarda sıkıntı oluşmaz.

taban ölçülerine göre seralar

2.2) Kuruluş şekillerine göre seracılık

Seralar kuruluş şekillerine göre 3’e ayrılır. Bunlar; bireysel (tek çatılı), blok ve bitişik seralardır.

Bitişik seralar; bir duvara veya binaya dayalı olarak yani bir desteğe sabitlenerek kurulan seralardır. Bu seralar bir veya birkaç desteğe de dayalı olabilir. Bu şekil seralarda çatı güneye bakmalı ve naylon örtü ile örtülmelidir.

Blok seralar; bireysel seraların bir araya gelerek oluşturduğu sera şekillerine denir. Bireysel seraların birleştiği yerlerde duvar yok ise çatı ağırlıklarını taşıması için aralara dikmeler bırakılır.

bitişik sera
blok sera
blok seralar

2.3) Yapı iskeletlerine göre seracılık

Yapı iskeletini oluşturan en önemli yapılardan biri kiriş diğeri ise çatı taşıyıcı kolonlardır. Bu asal elamanlardan oluşan seralar çatı biçimlerine göre planlanır. En az iki çatıya sahip seralar, çatıyı taşıyan kolona (mesnet) göre sınıflandırılır. Bu şekil seralar 3 mesnetli, 4 mesnetli, 5 mesnetli olarak yapılabilir. Fakat mesnet (kolon) sayısı arttıkça seranın çalışma alanı ve işlevi daralır. Fazla kolon istenilen bir durum değildir.

5-6 mesnetli sera

2.4) Sıcaklıklarına göre seracılık

Sera içi sıcaklıklarına göre kurulan seralar 3’e ayrılır. Bunlar; sıcak, ılık ve soğuk seralardır. Sıcak seraların ortalama iç sıcaklıkları 20-240C dir. Sıcaklık 180C’nin altına düşmemesi gerekmektedir. Bu tip seralarda sıcak iklim bitkileri yetiştiriciliği yapılmaktadır. Sıcaklık bakımında 10-200C arasında olursa bu tip seralar ılık seralar olarak adlandırılır. Soğuk seralarda ise ısıtma işlemi yapılmaz. Genellikle sera sıcaklığı 0-100C seralar ise soğuk seralar olarak adlandırılır. İklim şartları uygun bölgede yapılan yetiştiriciliktir. Yağıştan ve alandan kâr etmek için kullanılır.

serada ısıtma

2.5) Yararlanma şekillerine göre seracılık

Yararlanma şekillerine göre seralar; yetiştirme, koruma-sergileme, üretme ve araştırma seraları olmak üzere 4’e ayrılır.

Yetiştirme seracılığında, sera içindeki toprak doğrudan yetiştiricilikte kullanılır. Koruma ve sergileme seraları, satılacak saksı çiçekleri ile o bölgede yetişmeyen bitkilerin tanıtılması ve gösterilmesinde kullanılır.

Üretme seralarında; tohum, fide ve çelik üretimi yapılır. Araştırma seralarında, birçok araştırmanın yapılabilmesi için hemen bütün olanaklar vardır.

koruma sergileme seraları
üretim seraları

2.6) Örtü malzemesine göre seracılık

Bu seralar; cam, plastik, suni elyaf ve plexcam seralar olarak sınıflandırılır.

Cam seracılıkta; kalınlıklarına ve tel içermelerine göre sınıflara ayrılır. Cam seraların ışık geçirgenliği ve dayanıklılığı fazladır ama cam sera kurulumu pahalıdır.

cam sera
cam sera

Plastik örtülü seralar en yakın olan seralardır. En çok kullanılan plastik sera örtüleri PE (polietilen) ve PVC (polivinilklorit)’ dir. Plastik örtüler dış etkilere fazla dayanamazlar yıpranır ve yırtılır. Ömürleri 6 ay en fazla 1-2 yıldır. Kullanılan plastikler UV özellikleri olması lazımdır.

plastik örtülü seralar
plastik örtülü seralar

Suni elyaf; ülkemizde çok sık görülmese de Avrupa da yoğun olarak kullanılmaktadır. Bunlar sert ve tabakalar şeklindedir. Tabakaların dayanım gücünü artırmak için şekiller dalgalandırılır.

Plezicam olarak satılan camlar tek ve çift katlı akrilcamlar dayanım yönünden cama göre daha dayanıklıdır.

2.7) iskelet malzemesine göre seracılık

Bu tip seracılıkta; ahşap, demir iskelet, beton iskelet, alüminyum iskeletler kullanılmaktadır. Ahşap iskeletler çok sağlıklı ve uzun ömürlü değildir. Demir iskeletler dayanıklıdır ancak uzun yıllar dayanıklı olması için sürekli macunla ve boya ile restore edilir. Beton seralar çoğunlukla taşınması gerekmeyen seralarda kullanılır.  Son yıllarda ise hafif ve dış etkenlerden çabuk etkilenmeyen alüminyum iskeletler kullanılmıştır.

Sera yapı malzemeleri seçerken dikkat edilmesi gereken genel hususlar şunlardır:

  • Sera yapım malzemeleri, ucuz, dayanıklı ve hafif olmalıdır,
  • Sera, üretime uygun olmalıdır,
  • Enerji tasarrufunu sağlamalıdır,
  • Kuruluş ve tamiri kolay olmalıdır,
  • İklim koşullarından etkilenmemelidir,
  • Sera içinde yeterli iklim ayarlaması yapılmalıdır.

 

SERAYI ETKİLEYEN YÜKLER

  • Sabit yükler
  • Hareketli yükler
  • Rüzgar yükü
  • Kar yükü
  • Çatıya asılarak yetiştirilen bitkilerin ağırlıkları
  • Sera üzerinde çalışacak işçilerin ağırlığı
  • Depremin dinamik yükü

önerilen makale: Bölgelere Göre Üzüm Çeşitleri

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Yorum Yap

Bu yazının yorum fonksiyonları kapatılmıştır.

Yorumlar (0)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir