İlginizi Çekebilir
sardunyaaaa
  1. Ana Sayfa
  2. Süs Bitkileri
  3. Salep Bitkisi

Salep Bitkisi

salep

Salep, ülkemizde asırlardır kullanılan ve anavatanı Anadolu olan çok yıllık yumrulu bir süs ve baharat bitkisidir.

Salebin Anavatanı

Salep çayır salebinden elde edilir. Salep dünyada en fazla Türkiye, İran ve az miktarda Yunanistan ve Fransa’da yetiştirilir. Henüz kültürü yapılmamaktadır. Uzun yıllardan beri doğal floradan toplanmış olması neslini son derece azaltmıştır.

Andırın/Kahramanmaraş (Fotoğraf; Zeliha Çınkır’a aittir)

Salep Bitkisel Özellikleri

Kök

Bitkinin kökleri kıl şeklindedir. Ana yumrunun lif şeklindeki kökleri oldukça derinlerde oluşur.

Gövde

Gövdesi silindir şeklinde olup, bitki boyu 20-30 cm kadardır.

Çiçek

Dik büyüyen bitkinin uç kısmında salkım ve başak şeklinde çiçekler meydana gelir.

 Salep Bitkisi Türkiye’de Nerelerde Bulunur?

Andırın/Kahramanmaraş (Fotoğraf ; Zeliha Çınkır’a aittir )

Türkiye’de en fazla salebin bulunduğu bölgelerimiz Batı Anadolu, Toroslar ve Batı Karadeniz’dir. Bu bölgelerde en fazla salebin yetiştiği Muğla, Antalya, Isparta, Bolu ve Kastamonu illerimizdir. Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz yaylarında da salebe rastlanmaktadır. Asırlardır düzensiz bir şekilde sökülen salebin nesli bugün tükenmek tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu nedenle sökümü ve ihracatı yasaklanmıştır.

Salebin Tarımı

Salep elde etmek için toprak altı yumruları bitki çiçeğe geldiği zaman toplanmaktadır. Bir salebin toprak altında iki yumrusu bulunmakta olup, bunlardan biri ana, diğeri ise yavru yumrudur. Toplama sırasında her yıl teşekkül eden yavru yumru alınmalı, ana yumru ise olduğu gibi bırakılmalıdır. Aksi taktirde gelecek yıl yeni bir salep bitkisi gelişmeyecek ve bu da bitkinin neslinin tükenmesine neden olacaktır.  Salebin ana yumrusu bitkiyi taşımaktadır. Bunun zedelenmeden ertesi yıla bırakılması gereklidir. Bu ana yumru her yıl yeni bir yavru yumru meydana getirmektedir.

Tozu

Salebin toplanan yumruları yıkanıp temizlendikten sonra haşlanarak kurutulmalıdır. Kurutulduğunda yarı saydam ve kirli beyaz görünüm alam değişik şekilli bu yumrular öğütülerek toz haline getirilmektedir. Piyasaya hem yumru hem de toz halinde sunulabilmektedir.

Salebin Hazırlanışı

Salep güğümü adı verilen ve altında sürekli ateş yanan özel kaplarda hazırlanır. Genelde üzerine tarçın ve zencefil gibi baharatlar serpilerek içilir.

Salep Güğümü

Salep Tarımında Sorunlar

Asırlardır düzensiz bir şekilde sökülen salebin nesli bugün tükenmek tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu nedenle sökümü ve ihracatı yasaklanmıştır.

Salebin Kullanım Alanları

Yumrusunda nişasta ve müsilajımsı maddeler bulunan salebin beslenme değeri son derece yüksektir. Salep tarihi devirlerde uzun süre cinsel gücü arttırıcı olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise süt ile karıştırılarak, özellikle kış aylarında sıcak içecek olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca dondurma yapımında kıvam verici olarak kullanılmaktadır.

Salebin Faydaları

Soğuk algınlığında göğüs yumuşatıcı ve öksürük kesici bir etliye sahiptir. Ayrıca çocuklarda ishal kesici olarak da kullanılır.

Önerilen Makale ; Meyan Kökü

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Ziraat Mühendisi & Sürdürülebilirlik Koordinatörü     Büyük adımların gayeleri, diğerlerinin ise istekleri vardır. . .

Yorum Yap