İlginizi Çekebilir
Natural Fibers
  1. Ana Sayfa
  2. Tarla Bitkileri
  3. Safran Yetiştiriciliği

Safran Yetiştiriciliği

safran-yetistiriciligi2

Bu yazımızdaki konumuz dünyanın en pahalı bitkilerinden biri olan safran ve safran yetiştiriciliği. Keyifli okumalar dileriz.

Safran

Safran (Crocus sativus), süsengiller (Iridaceae) familyasından, sonbaharda çiçek açan, 20–30 cm boyunda, çiğdem (Crocus) cinsinden soğanlı bir kültür bitkisi ve bu bitkiden elde edilen baharat. Bitkinin yaprakları şeritimsi, mor çiçekleri üç tepeciklidir. Çiçeği ve tepecikleri bitkiye bağlayan yaprak sapı da dâhil olmak üzere erkek organları kurutularak özellikle gıda boyası ve tat verici olarak kullanılan safran bitkisi daha çok İspanya, Fransa, İtalya ve İran’da yetiştirilir. Türkiye’de ise safran Safranbolu’da üretilmektedir. Ağırlığına göre dünyanın en pahalı baharatı, (bir gramı 5 ile 6 € arası), olan safranın anavatanı Güneybatı Asya’dır. Yetiştiriciliğine ilk olarak Yunanistan civarında başlanmıştır.[4] Yarım kilogram safran 80.000 çiçekten çıkarılabilir. Kendi ağırlığının 100.000 katı suyu sarı renge boyar.

Kaynak: Vikipedi

 

Safran Yetiştiriciliği

Safran bitkisi, Akdeniz maki ve Kuzey Amerika chaparral bitki örtüsünün yaşadığına benzer, sıcak ve kuru yaz rüzgârlarının estiği yarı kurak iklimlerde büyür. Bitki, soğuk kışları da atlatabilir ve kısa süre kar altında kalabildiği gibi -10 °C’lik donlara da karşı koyabilir. Ancak Keşmir gibi yıllık 1000–1500 mm yağış alan nemli iklimlerde yetiştirilmediği takdirde sulama gerektirir. Yıllık 500 mm yağış alan Yunanistan’da ve yıllık 400 mm yağış alan İspanya’da sulama olmadan yetiştirilemez. Yağmurların zamanlaması da önemlidir. Cömert bahar yağmurlarının ardından gelen kuru yazlar optimal koşullardır. Buna ek olarak çiçek açmasından hemen önce yağan yağmurlar safran mahsulünü artırır. Ancak tam çiçek açarken soğuk ve yağmurlu hava ile karşılaşınca hastalığın artması nedeniyle üretim miktarı düşer. Sürekli nem ve sıcak hava ile tavşan, sıçan ve kuşların toprağı kazmaları da üretimi kötü yönde etkiler. İplikkurdu ve yaprak mantarı gibi parazitlerle soğan çürümesi de önemli tehditlerdir.

Safranın yetiştirilmesi zor bir ürün olduğu söylenemez. Sonbahar mevsiminde hasat edilmek üzere yaz aylarında dikilen soğanlı bir köke sahip olan safran için en uygun iklim koşulu biraz yağmurlu olsa dahi makul derecede sıcak ve kuru geçecek bir yaz mevsimidir. Toprak, hafif, killi ve iyi drenajlı olmalıdır. Çünkü safran, ağır veya nemli topraklarda yetişmez. Safran, genellikle ekim ayında çiçek açar ve çiçek açtıktan sonra çiçekleri toplayıp liflere ulaşmanız, mümkün olan en kısa zamanda hasadı tamamlamanız gerekir. Soğanlı kök yıllar geçtikçe parçalanır. Safran tohumu stokunuzu arttırmak için bunları ayırabilir ve yeniden dikmeyi deneyebilirsiniz. Bütün bunlar işin kolay kısmı tabii. Zor olan ise hasat ettiğiniz safrandan gelir elde edebilmenizdir.Safran sadece baharat olarak değil, aynı zamanda ilaç, boya ve gıda sanayisinde de kullanılmaktadır.İspanya, Irak ve bir çok Arap ülkelerinde yemeklere tat katmak için ilave edilir.Safran kendi ağırlığının 100.000 katı suyu boyayabildiği için boya ve kimya sanayisi içinde oldukça avantajlı bir tarım ürünüdür. Ülkemizde safran yetiştiriciliğini teşvik etmek için bir çok üniversite de çalışmalar yapılmaktadır.

Safran Nasıl Yetiştirilir

Aşağıda yer alan maddeleri adım adım gerçekleştirerek safran yetiştirebilirsiniz. Kullanacağınız tarım alanında daha önce soğansı bitkiler yetiştirilmediğinden emin olmalısınız. Eğer yetiştirildiyse toprağın tekrar bu soğanlardan temizlenmesi gerekir.

  • Ekim yapacağınız toprağı yabani otlardan temizleyin ve su geçirgenliğini sağlayın. Bunu yapmak için toprağınızda eğimli ve yüksek alanlar bırakın.Soğan ekimi için yüksek alanları kullanacaksınız.
  • Ekim yapmadan önce organik gübre temiz edin. Bunun için hazır kompostlardan kullanabilirsiniz.
  • 15’er cm’lik aralıklar ile 20 cm’lik delikler açın. Bu deliklere organik gübreyi dökün ve ufak bir toprak tabakası ile kapatın.
  • Geri kalan alana ise yumru şeklinde olan soğanları dikmeye başlayabilirsiniz.
  • Safran soğanı ekmek için en ideal mevsim, don olayları yaşanmadan 10 hafta önce ekim yapmaktır. Ekim yaptıktan sonra geçen 8 hafta sonra ilk hasadı yapabilirsiniz.
  • Safran ekimi yaptıktan sonra normal şartlarda haftada bir defa sulama yapmanız yeterli. Ancak bulunduğunuz bölgeye göre bu ihtiyaç değişir.En iyi seçenek ise toprağı el ile kontrol etmektir.

Safran Hangi İklimde Yetişir

Safran karasal ve ılıman iklim bölgelerini seven tarım ürünüdür.-10 C° derece ile 35° dereceye kadar dayanıklılık gösterir. Yetiştirilmesi açısından kolay olan bitki. Türkiye’de İç Anadolu, Akdeniz Bölgesi, Marmara ve Ege bölgesinde yetiştiriciliğini yapabilirsiniz. Eğer bulunduğunuz bölge aşırı yağışa sahipse, toprağı drenaj edilmesi gerekir. Osmanlı döneminde ise karasal iklimin yaşandığı her bölgede safran yetiştiriciliği yapılmaktaydı.Hatta Cumhuriyet dönemlerinde Adana ve Antalya bölgesinde de ekimi yapılmıştır.1 kilo safran elde edebilmek için 75 bin çiçeğin hasat edilmesi gerekir.Bu da çiftçilerimizin vazgeçmesine neden olmuştur.

Safran Nerede Yetişir

Çiçeği ve tepecikleri bitkiye bağlayan yaprak sapı da dâhil olmak üzere erkek organları kurutularak özellikle gıda boyası ve tat verici olarak kullanılan safran bitkisi daha çok İspanya, Fransa, İtalya ve İran’da yetiştirilir. Türkiye’de ise safran Safranbolu’da üretilmektedir.

Safranın Faydaları

  • Antioksidanlar olarak işlev gören bazı bitki bileşimleri bakımından oldukça zengin olan safran hücreleri oksidatif strese karşı korur.
  • Yaşa bağlı zihinsel bozukluğu tedavi eder.
  • Hafıza kaybına iyi gelir.
  • İltihap tedavisinde kullanılan bir baharattır.
  • Safranın antioksidana ek olarak antikanserojen özelliği de vardır. Bu da kanserli tümörlerin küçülmesini ve tümörlerin yayılmasını engeller.
  • Safran baharatı erkeklerde de kadınlarda cinselliğe faydalıdır.
  • Safran, uzun yıllardır astım gibi bazı solunum sorunlarını tedavi etmekte kullanılmaktadır.
  • Sindirim bozukluklarını tedavi eder.
  • Sindirimi destekler.
  • Ülseratif kolit ve peptik ülserleri tedavi eder.
  • İştah açıcıdır.
  • Kokusu kişiyi yatıştırır ve rahatlatır.
  • Adet sancısına iyi gelir.
  • Diş etlerini güçlendirerek ağrılarını bastırır.

Yazımızı burada noktalıyoruz. Eğer safran yetiştiriciliği üzerine merak ettiğiniz sorularınız var ise bizlere yorum bölümden iletebilirsiniz.

 

Yorum Yap

Yazar Hakkında

İnsanın özgür bir varlık olduğu yazıyor, içerisinde bulunduğumuz kuyunun duvarlarında.

Yorum Yap