İlginizi Çekebilir
serbetci-otu-faydalari
  1. Ana Sayfa
  2. Endüstri Bitkileri
  3. Lif Bitkileri

Lif Bitkileri

Natural Fibers

Tohum, sap, yaprak ve meyve gibi değişik bitki organları üzerinde oluşturdukları lif nedeniyle yetiştirilen veya toplanan bitkilere Lif Bitkileri denir.

Lif bitkileri çok eski çağlardan beri kullanılan ve günümüzde endüstri bitkileri içerisinde çok büyük öneme sahip bitkilerdir.

Lif bitkileri tekstil, sicim, halat, süpürge, fırça, dolgu, örme, kağıt, inşaat, yapı malzemesi, ambalaj malzemesi, süs eşyaları ve yağ sanayisinde kullanılmaktadır.

Lifler sentetik ve doğal lifler olmak üzere ikiye ayrılır.

Sentetik lifler, kimyasal sentez yolu ile elde edilen ve yapımında doğal lif bulunmayan liflerdir. Ham maddesi petrol, taş kömürü ve kimyasal ilavelerdir.

Doğal lifler, doğada lif geometrisinde buluna polimerlerdir.

Sentetik lifler ve doğal lifler arasındaki farklar

  • Doğal lifler bitki ve hayvanlardan elde edilirken, sentetik lifler tamamen insan yapımıdır
  • Doğal liflerden yapılmış kumaşlar, sentetik liflerden yapılan kumaşlardan daha rahattır.
  • Doğal lifler daha pahalıdır.
  • Doğal liflerin kullanımı sınırlıdır.
  • Doğal lifler biyolojik olarak parçalandığından, çevre dostudur.

Doğal lifler hayvansal, bitkisel ve mineral lifler olmak üzere üçe ayrılmaktadır.

Hayvansal lifler; Yün, tiftik, ipek, kuş tüyü ve deve tüyü

Yün

Mineral lifler; Cam lifi, asbest, madensel iplik

Cam Lifi

Bitkisel Lifler

Lif Bitkilerinin Özellikleri

Bir bitkinin lif bitkisi olarak tanımlanabilmesi için aşağıdaki özellikleri kapsaması gerekmektedir.

  • Üretim maliyeti düşük olmalıdır.
  • Lif elde edilmesi kolay ve ekonomik olmalıdır.
  • Tarımı mekanizasyona uygun olmalıdır.
  • Sentetik olarak elde edilen liflerden farklı olmalıdır.
  • Lifler insan ve çevre sağlığına zararlı olmamalıdır.

Bitkisel lifler bitkilerden elde ediliş yerlerine göre 4 ana başlıkta toplanmaktadır.

Tohumlarından Lif Elde Edilen Bitkiler

Pamuk

Pamuk lifleri doğal olması, teri absorbe etmesi, diğer liflere göre sağlam olması, elektriği daha az iletmesi, hava geçirgenliği ve hijyenik olmasından dolayı Dünya’da en çok tercih edilen bitkisel liftir.

Endüstri bitkileri içerisinde yer alan pamuk; lifi ile tekstil ve selüloz sanayisinin, çekirdeğinden elde edilen yağ ile yağ sanayisinin, küspesi ile yem sanayisinin ham maddesini oluşturmaktadır.

Pamuk lifinden Amerikan bezi, patiska, pamuk jorjet, basma, etamin, opal, pike, gazlı bez, divitin, tülbent, pazen, mermerşahi, poplin, müslin gibi kumaşlar elde edilir. Ayakkabı yapımında tela, saya ve astarlarda kullanılmaktadır.

Meyvelerinden Lif Elde Edilen Bitkiler

Lif Kabağı

Tek yıllık, koyu sarı çiçekleri sahip ve tırmanıcı bir bitkidir. Kurutulan meyve kabukları havuzlanarak lif elde edilmektedir.

Lifleri mutfak banyolarda temizlik işleri için kullanılır.

Kapok

Kapok lifleri kapok ağacının meyvelerinden elde edilmektedir. Ağacın kapsül şeklindeki meyvesi içerisinde tohumu ile birlikte bulunan lifler kapsüllerden elle veya makinelerde ayrılır.

Kapok lifleri bilenen en iyi ses tutucudur. Uçaklarda, can yeleklerinde ve can simitlerinde kullanılır.   Pamuğun altıda bir ağırlığındadır.

Hindistan Cevizi Lifi

Hindistan cevizi meyvesinin üstünü örten lifli tabakadan elde edilir. 6-12 ay nehirlerde bekletilir. Yapışkan maddeden ayrılan liflerin bulunduğu kabuklar kurutulur. Lifler dövülerek kabuktan ayrılır.

Halı, hasır, paspas, fırça, gemi halatı yapımda kullanılır.

Saplarından Lif Elde Edilen Bitkiler

Keten

Keten lifleri Dünya lif üretiminin küçük bir kısmını oluşturmaktadır. Keten lifleri aşınmalara az dayanıklıdır. Nem absorbe etmesi iyidir. Bayan elbiselerinde, erkek takım elbiselerinde ve mobilyacılıkta kullanılır. Ayakkabı dikiminde de kullanılmaktadır.

Keten lifi yazlık tropik giysiler, yatak ve masa takımları, mendiller, perdeler, sanatsal dokumalar, cilt bezleri, resim tuvalleri, keten ayakkabılar ve tela olarak kullanılmaktadır.

Kenevir

Kenevir lifi yüksek mukavemet özelliği, yüksek nem absorbe etmesi, antibakteriyel olması, UV koruma sağlaması nedeniyle katma değeri yüksek ürünlerde kullanılmaktadır.

Giyim ve ev tekstilinde, kompozit malzeme üretiminde ve kağıt sanayisinde kullanılmaktadır. Son yıllarda otomotiv sanayisinde kullanılmaktadır.

Halat, urgan, yelken, çadır bezi, çuval yapımında, halının çözgü ipliğinin yapımında kullanılmaktadır.

Rami

Çalımsı, çok yıllık bir lif bitkisidir. Lifleri oldukça dayanıklıdır. Çiçeklenme başlangıcında hasat edilerek, havuzlama yöntemi ile lif elde edilir.

Yerel giyim eşyalarında, döşemelik kumaşlarda, ip ve halat yapımında kullanılmaktadır.

Hibiskus

Tek yıllık lif bitkisidir. Lifleri beyaz ve parlak olup, sağlamdır.   Hasat sonrası havuzlama yöntemi ile lif elde edilir. Tohumlarında yağ olduğundan susam gibi kullanılır.

Jüt

Tek yıllık otsu lif bitkisidir. Hasat sonrası havuzlama yöntemi ile lif elde edilir. Ucuz dayanıksız çuval ve yolluk gibi malzemeler yapılır.

Yapraklarından Lif Elde Edilen Bitkiler

Sisal Kendiri

Uzun, etli ve kın şeklinde yapraklara sahiptir. Çok yıllık olup, yapraklarından lif elde edilmektedir. 7-8 yaşına geldiğinde lif üretiminde kullanılır. 15-20 yık ürün alınabilir. Lif rengi beyazdan sarıya ve kahverengiye kadar değişir. Lifleri çuval, ambalaj ipleri ve halat yapımda kullanılır.

Manila Keneviri

Hurma ağacına benzeyen 8-20 yıl ömre sahip, çok yıllık ve yapraklarından lif elde edilen bitkidir. Lifler yaprak kınları içinde demetler halinde bulunur. Lifleri sağlamdır. Deniz suyuna dayanıklıdır. Lifleri genellikle gemi halatı ve yelken bezi yapımında kullanılır

Önerilen Makale;  Türkiye’de Yetiştiriciliği Yapılan Tarla Bitkileri

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Ziraat Mühendisi & Sürdürülebilirlik Koordinatörü     Büyük adımların gayeleri, diğerlerinin ise istekleri vardır. . .

Yorum Yap

Yorumlar (0)