İlginizi Çekebilir
5e7c62b6d3806c20c0af5ae1 (1)
  1. Ana Sayfa
  2. Tarla Bitkileri
  3. Kahve Bitkisi

Kahve Bitkisi

kahve-bitkisi-810x486

Kahve bitkisi, Türkiye’de yetiştirilmeyen, fakat Türk kültüründe önemli yeri olan bir içecektir. Kahve, yatıştırıcı ve dostlara ikram için kullanılan bir içecektir. Bu yazımızda kahve bitkisini sizler için anlatmaya çalıştık . . .

Bitkisel Özellikleri

 

Kışın yapraklarını dökmeyen küçük bir ağaç ya da çalı özelliğindeki kahve bitkisi yabani olarak 8-10 m’ye kadar büyüyebilir. Kokusu yasemini andıran küçük beyaz çiçeklerin oluşturduğu gösterişli çiçek demetleri ve olgunlaşınca kırmızıya dönüşen 15-18 mm uzunluğunda meyveleri vardır.

Meyvelerin etli özü içinde düzgün yüzeyleri birbirine değen iki tohum bulunur; her bir tohum biri ince ve sert, diğeri zarımsı iki kabuklu örtülüdür.

Kahve Bitkisi İklim İsteği

Kahve tarımında sıcaklık ve yağış çok önemlidir. Bitki genellikle sıcaklığın 23 -28°C, yıllık yağışın 1500 -2000 mm olduğu bölgelerde iyi gelişir; ancak C.arabica L. İçin yıl boyunca 2-3 aylık kurak bir dönem gerekir.

Kahve Bitkisi Dikim

Kahve bitkisi yetiştiriciliğinde dikim için genellikle ormanlarda açılan alanlar tercih edilir. Kahve, tohumla ya da çelikle üretilir. Fidanlıklarda yetiştirilen fidanlar yağmur mevsiminin başlamasıyla birlikte asıl yerlerine dikilirler ve yaklaşık 3-4 yıl sonra meyve vermeye başlarlar.

Hastalığı

Kahve bitkisi en çok zararı  , Hemileia vastatrix mantarının yol açtığı kahve pasıdır hastalığından görmektedir. .

Kahve Bitkisi Hasadı ve Kavrulması

Kahve bitkisi  hasadına, meyvelerin tümüyle olgunlaşarak kırmızımsı mor bir renk aldıkları dönemde başlanır. Meyveler elle toplanıp makinelerde işlenerek yeşil renkli çekirdekleri açığa çıkarılır, daha sonra çekirdekler kavrulup öğütülür. Kavrulma sırasında CO2 ve CO gazlarından başka bazı uçucu bileşenleri de açığa çıkaran kahve çekirdeklerinin kavrulma sonunda ağırlıkları azalır. Renkleri esmerleşerek kahverengine döner. Kavrulma işleminin en önemli sonucu, kahvenin kendine has kokusunun açığa çıkmasıdır. Kahve doğrudan toz olarak tüketildiği gibi, işlenerek eriyebilen kahveye ve kafeinsiz kahveye de dönüştürülür.

Kahvenin İnsan Vücudu Üzerine Etkisi  

Yeşil kahve danelerinde tanen, uçucu yağ, sabit yağ ve %0,8-2,5 oranında kafein alkaloidi bulunur. Bileşimindeki kafeinden ötürü kahvenin beyin ve kalp etkinliğini uyarıcı, ayrıca idrar söktürücü etkileri vardır. Bu nedenle kavrulmuş kahveden hazırlanan sulu çözeltiler uyku giderici, baş ağrılarını azaltıcı, kalp kuvvetlendirici, hazmettirici ve alkaloit zehirlenmelerinde panzehir olarak kullanılır.

Kahvenin fazla alınması durumunda kişide uykusuzluk, baş ağrısı ve sinirlilik görülür. Vücudun kafeine bağışıklık kazanmasıyla Kafeizm denilen bir hastalık ortaya çıkar

Kahve Yerine Kullanılan Maddeler

Kahve bitkisi üretiminin yalnız tropik ülkelerde yapılması ve birçok ülkelere ithalat yoluyla girmesi zaman zaman kahve darlığına neden olmaktadır. Bu nedenle kahveye hile ile birçok maddeler karıştırılmakta veya kahve yerine kullanılmaktadır. Ülkemizde en çok kavrulmuş nohut ve arpa bu amaçla kullanılır. Ayrıca kenger bitkisinin meyvelerine bu maçla kullanılmaktadır. Avrupa ülkelerinde keçi boynuzu ve meşenin meyveleri ile hindibanın kökü kahve yerine kullanılmaktadır. Bu bitkilerin hepsi bizde yetişmesine rağmen, kahve gibi değerlendirmezler.

Nohutlu Kahve (Osmanlı Yadigarı)

Türkiye’de Kahve Bitkisi yetiştirilebilir mi?

Bir bitkinin herhangi bir yerde yetişebilmesi her şeyden önce o yerin iklim ve toprak faktörlerine bağlıdır. Kahve, ekonomik anlamda tropik bölgelerde yetiştirilmektedir. Diğer bir deyişle tropik bölgelerin sıcaklık, yağış, nem gibi iklim faktörleri; humus ve mineral maddelerce zengin toprakları kahve için elverişli olmaktadır. Ayrıca gölgelenme ve yükseklikte önemlidir.

Ülkemizde kahvenin yetiştirilip yetiştirilemeyeceği üzerine yapılan araştırmalarda şu sonuçlar alınmıştır.;

-Sıcaklık faktörü bakımından kahve tarımı ancak Bodrum, Fethiye, Antalya, Silifke ve İskenderun’da yapılabilir.

– Yetiştirilecek çeşitlerin nispeten düşük sıcaklık ve donlara dayanıklı olması gerekir.

-Yetiştirilecek çeşitlerin toprak, gölgelenme ve deniz seviyesinden yükseklik bakımından isteklerinin göz önüne alınması gerekir.

Önerilen Makale ;

Tıbbi Aromatik Bitkiler

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Ziraat Mühendisi & Sürdürülebilirlik Koordinatörü     Büyük adımların gayeleri, diğerlerinin ise istekleri vardır. . .

Yorum Yap

Bu yazının yorum fonksiyonları kapatılmıştır.

Yorumlar (0)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir