1. Ana Sayfa
  2. Zirai Bilgiler
  3. Erozyon

Erozyon

wasteland_97070-489

Erozyon, arazinin yüzeyinin veya arazinin yüzeyini örten toprağın, taşların veya kayaların, su, rüzgar, buzul veya yer çekimi gibi etkenler ile yerlerinden oynatılarak taşınmasıdır.

Yeryüzünde insanların faaliyetleri sonucunda tahrip edilmediği koşullar altında meydana gelen erozyona doğal veya normal erozyon denir.

Toprak erozyonu insanların faaliyetleri sonucunda açığa çıkan toprağın, akarsu, rüzgar, su, yer çekimi, çığ ve buzul gibi doğal kuvvetlerin etkisi ile aşındırılıp başka yerlere taşınması ve birikmesi olayıdır.

Erozyonun Sebep Olduğu Zararlar

 

Toprak erozyonu ile çok fazla miktarda kil, silt, kum ve çakıl gibi maddeler tarlalardan, akarsularla taşınarak daha alçak yerlerdeki düzlüklerde birikir. Tarım arazilerinden, aşırı otlatılmış meralardan ve iyi işletilmeyen tahrip edilen orman arazilerinden erozyon ile toprakların taşınması sadece bu tip arazilerin zarar görmesi ile kalmayıp önemli hasarlar doğmasına sebep olmaktadır.

Erozyonla taşınan materyal düz ovalardaki tarım toprakları üzerine yığılarak verimli toprakların derinlerde kalmasına sebep olmaktadır. Bunun sonucunda;

  • Toprağın veriminin düşmesine
  • Drenaj problemlerinin ortaya çıkmasına
  • Ekili veya dikili ürünlerin yok olması gibi sebepler ortaya çıkmaktadır.

Erozyon ile sulama ve drenaj kanalları, barajlar kısa sürede dolmakta ve bunun sonucunda içme, sulama ve elektrik üretiminde kullanılan su miktarı azalmaktadır.

Akarsuların, limanların erozyonla dolması veya sellerin yolları tahrip etmesi veya molozla kaplanması ulaşımı güçlendirmektedir.

Erozyon artıkları akarsuları kirletmek suretiyle halk sağlığını tehdit etmektedir.

Erozyonun Tarım Arazisindeki Kayıplar ve Zararları

Tarım arazisinde erozyonun tahribatı ve toprak kayıpları en fazla üst toprakta veya pulluk tabakasında olmaktadır. Bu tabaka toprağın organik maddeler ve bitkilere elverişli formlardaki besin elementlerce zengin olan kısımdır. Bitkiler bitki besin elementleri ile nitrojenin önemli kısmını toprağın bu tabakasında sağlamaktadırlar.

Erozyon toprak strüktürünün bozulmasına sebep olmaktadır. Bitki besin maddelerince zengin tabaka erozyonla götürülmesi sonucunda sert ve kesekli alt toprak üste çıkar. Bu sebepden verimdeki değişmeler devamlı olup ancak iyi bir toprak amenajmanı ve fazla miktarda gübre uygulaması ile uzun zamanda eski haline getirilebilir.

Erozyon arazide sel yarıntıları meydana getirerek tarlaların düzensiz parçalara ayrılmaktadır. Sel yarıntıları tarım aletlerinin çalışmasını güçlendirdiği gibi, ekim, dikim, bakım ve hasatta güçlükler çıkararak kayıplara sebep olmaktadır.

Erozyon, toprağa sızarak bitkilere faydalı olan suyun toprak yüzeyinden hızla akıp gitmesi olayı gerçekleşmektedir.

Erozyonun Düz Ovalarda ve Vadilerdeki Tarım Topraklarının Yaptığı Zararlar

Düz ovalarda erozyonun etkisinde kalan toprakların verimli üst toprak kısmı, kalın bir mil tabakası veya kaba tekstürü toprak materyali veya moloz yığını ile örtülebilmektedir. Bu durumda ;

  • Toprağın doğal verimi düşmekte
  • Drenaj ve tesviye problemleri ortaya çıkmakta
  • Tarla arazisi ve meyve bahçelerinde ürün zarar görmekte veya tamamen yok olmaktadır.

Barajların Hızla Siltlenmesi

Barajların ve su bentlerinin kullanılma süreleri erozyon ile taşınarak biriktirilen miller nedeniyle büyük ölçüde azalmaktadır. Barajlar geniş halk kitlelerinin elektrik, su ve sulama suyu ihtiyaçlarını karşılamada büyük önem taşımaktadır. Barajlar ayrıca büyük felaketlere sebep olan su taşkınlarının kontrolünde büyük vazifeler görmektedirler. Bunların su kapasitelerinin azalması kendilerinden beklenilen görevleri gerektiği gibi görememeleri ile sonuçlanmaktadır.

Limanların ve Akarsuların Temizleme İhtiyacı

Taşınan miller sulama kanallarında, akarsuların yataklarında birikerek suyun akışını engellerler. Tarım arazisinde drenaja engel olurlar ve taşkın zararlarını fazlalaştırırlar. Akarsularda ulaşımı güçleştirirler. Sulama kanallarının, limanların ve akarsuların temizlenmesi büyük emek ve masraf gerektirir.

Erozyonun Balıkçılık ve Sağlık Yönünden Zararlı Etkileri

Erozyonla taşınan miller akarsuların aşağı kısımlarındaki yataklarını kaplayarak orada yaşayan birçok organizmaların ölümüne sebep olur. Bu organizmalar balıkların yemlerini oluştururlar. Bu gibi mil birikintileri birçok büyük balık türlerinin yuvalarını ve yumurtlama yerlerini de bozarlar

Önerilen Makale ; TARIMDA “SULAMA”

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Ziraat Mühendisi & Sürdürülebilirlik Koordinatörü     Büyük adımların gayeleri, diğerlerinin ise istekleri vardır. . .

Yorum Yap

Yorumlar (0)