1. Ana Sayfa
  2. Tarım Haber
  3. Bakla Yetiştiriciliği

Bakla Yetiştiriciliği

healthy-organic-dried-broad-beans-straw-basket_105865-1886

Baharın müjdeleyicisi olan bakla, Kuzey Afrika ve Güney Batı Asya kökenli olan ve Türkiye’de özellikle Ege, Marmara ve Akdeniz bölgesinde yetişen bakla taze, iç veya kuru olarak tüketilmektedir. Bu yazımızda sizlere bakla yetiştiriciliği hakkında anlatmaya çalıştık . . .

İyi Okumalar . . .

Bakla Bitkisel Özellikleri

Kök

Çok kuvvetli olmayan ve 110 cm’ye kadar uzayan bir ana köke sahiptir. Ana kök çimlenme esnasında çıkan ilk kök olan çim köküdür. Ana kök üzerinden gelişen ve 30-35 cm yanlara yayıldıktan sonra derine doğru inen kuvvetli yan köklere sahiptir.

Gövde

Çeşit ve iklim şartlarına göre 20-140 cm uzayabilen gövdesinin enine kesiti dört köşeli ve içi boştur. Gövde tek ya da 2-6 arasında değişen dallıdır.

Yaprak

Bakla yaprakları değişik sayıda yaprakçığın birleşmesiyle oluşan bileşik yaprak şeklindedir. Yapraklar gövdenin alt kısımlarında bir çift yaprakçıklı, orta kısımlarında iki çift yaprakçıklı, gövdenin üst kısımlarında ise 3 ya da 4 çift yaprakçıklıdır.

Çiçek

Baklada çiçekler yaprak koltuklarından çıkar ve salkım formundadır. Salkımdaki çiçek sayısı 2-12 arasında değişir.

Çiçek rengi çoğunlukla beyaz, kanatçıkları koyu kahverengi ve siyah lekelidir. Bakla çiçekleri hem kendine hem de yabancı döllenir. Yabancı döllenme oranı %30-70 arasında değişir.

Bakla

Baklalar yaprak koltuğundan çıkar ve dik yada sarkık olabilir. Değişik şekil ve form gösterebilirler. Bakladaki tohum sayısı 2-8 arasında değişir.

Tohum

Tohumlar küre biçiminde, orta büyüklükte olanlar yassı, uzun şekilli, büyük tanelerinde ise yassı şekillidir. 1000 tane ağırlığı 180-2760 gr arasında değişir.

Bakla Tarımı

Toprak İsteği

Derin, verimli, iyi drene edilmiş topraklar bakla yetiştiriciliği için idealdir. Çok geniş toprak yapısında rahatça yetişmekte olup, istekleri oldukça azdır. Toprak nötr veya hafif alkali olduğu zaman en iyi verim elde edilir. Asitli topraklarda baklanın büyümesi yavaşlar ve verim düşük olmaktadır. Toprak pH’sının 6,5-7,5 olmasını istemektedir. pH 5,5’un altında olduğu zaman kireçleme zorunludur.

Bakla İklim İsteği

Toprak sıcaklığının 9 °C hava sıcaklığının 10-14 °C arasında olması tohumların çimlenebilmeleri için uygundur. Optimum verim için 10-20°C arasında değişen bir sıcaklığın olması gerekir. Çiçeklenme döneminde oluşan yüksek sıcaklıklar, çiçek dökülmesine ve tane tutmanın azalmasına neden olmaktadır. Bakla -4 oC’ye kadar olan soğuklara dayanabilir.

Bakla yetişme döneminde yıllık 600-1000 mm yağışa ihtiyaç duymaktadır.

Ekim

Ekim kışları uygun olan bölgelerde ekim ve kasım aylarında başlamak üzere ilkbahara kadar olan dönemde yapılabilir.

Baklada ekim üç yolla yapılmaktadır.

Serpme Ekim

Serpme ekim ile birim alana fazla tohum ekilir ve çimlenme düzensiz olmaktadır.

Ocak Usulü Ekim

Aile tarlarında küçük ekim alanlarında yapılan ekim şeklidir.  Sıra arası ve sıra üzeri 30-50 cm aralıklarla açılan ocaklara 2-3 adet tohum atılarak yapılmaktadır.

Sıra Usulü Ekim

Sıra usulü ekimde sıralar arası 40-70 cm olacak şekilde mesafeler bırakılır. Bakla tohumları çimlenmeleri için fazla su istediği için ekim derinliğinin fazla olması gerekir. Ekim derinliği tohumun iriliği, ve toprak yapısına göre değişebilmektedir. İri tohumlu baklalarda ekim derinliği 7-8 cm küçük tohumlularda ise 5-6 cm olmalıdır. Ağır topraklara ekim derinliği 5-6 cm, hafif bünyeli topraklarda ise 8-10 cm uygun olmaktadır.

Sulama

Bakla diğer baklagillerde olduğu gibi sulamaya iyi karşılık verir. Bakla yetiştiriciliği için yazlık ekimlerde su ihtiyacı fazla olmaktadır. Hava kurak gittiği dönemde çiçeklenmeden önce sulama gerekmektedir. Meyve bağlamadan sonra ihtiyaca göre belli aralıklarla sulama yapılmalıdır.

Çapalama

Toprak yüzeyine çıkmış bitkilerin 8-10 cm boy alınca ilk çapalama yapılır. Bitkilerin boğazı toprakla doldurulur. Çiçeklenmeden önce ikinci çapa yapılır. Bu çapalama ile toprak kabartılır ve yabancı ot temizliği sağlanır. Çiçeklenme zamanında çapa yapılırsa çiçeklerde dökülme olur.

Bakla Gübreleme

Gübreleme yapılmadan önce toprak analizi yaptırarak ona göre uygulama yapılmalıdır. Toprak tahlili yapılmadığı taktirde dekara 2-5 kg/da N ve 4-6 kg/da fosfor verilmektedir. Ca’ca eksik olan topraklar kireçlenerek pH 6,5-7,5 düzeyine yükseltilmelidir.

Hasat ve Harman

Bakla bitkisi meyvelerin çatlayarak tane dökülmesi oldukça az olduğundan hasadı kolaydır. Hasat meyvelerin çoğunun siyahlaştığı ve tohumların sertleştiği dönemde yapılmalıdır. Bu dönemde bitkide yapraklar dökülmüş, fakat gövde ve yaprak sapları halen yeşil durumdadır. Hasat çayır biçme makinesi veya orakla yapılır. Küçük aile işletmelerinde ise elle sokum şeklinde yapılmaktadır.  Hasat edilen bitkiler bir süre kurutulduktan sonra harman makinesi ile harman makinesi yok ise dövenle ya da sopalarla dövülerek harman yapılır.

Verim

Ekim zamanı, çeşit üretimi, hasat zamanı ve değerlendirme şekline bağlı olarak taze bakla olarak 1000-1500 kg/da taze iç bakla olarak 700-900 kg/da bakla hasat edilir. Kuru tane olarak ise 150-300 kg/da tane hasat edilebilir.

Önerilen Makale ; Fasulye Yetiştiriciliği

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Ziraat Mühendisi & Sürdürülebilirlik Koordinatörü     Büyük adımların gayeleri, diğerlerinin ise istekleri vardır. . .

Yorum Yap