İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Çayır, Mera ve Yem Bitkileri
  3. Acıbakla Yetiştiriciliği

Acıbakla Yetiştiriciliği

aci-bakla-cicegi

Acıbakla tohum ve ot üretimi, yeşil gübre ve otlatma amaçlarla yetiştirilmektedir. Akdeniz bölgesinde yaygın olarak tüketilmekte ve çok pek çok faydası vardır. Sizlere bu yazımızda acıbaklanın yetiştirilmesi ile ilgili kısaca bahsetmeye çalıştım . . .

İyi Okumalar . . .

Yeryüzünde 200 kadar tek veya çok yıllık acıbakla türü bulunmaktadır. Bunların çoğu Amerika kıtasında, 12 kadar türü Akdeniz çevresinde doğal olarak yetişmektedir. Bu türlerden sadece 4’ü tarımsal açıdan önemlidir. Bunlar;

  • Ak acıbakla
  • Sarı acıbakla
  • Mavi acıbakla
  • Değişen acıbakla
Mavi acıbakla
Sarı acıbakla

Yurdumuzda ak, sarı ve mavi acıbakla sahil kuşağında yabani olarak bulunmaktadır. Burdur, Antalya ve Konya illerinde küçük ölçekli yetiştiriciliği yapılır.

Tohumları kaynatıldıktan sonra termiye veya timis adı ile çerez olarak tüketilir.

Bitkisel Özellikleri

Kültürü yapılan  türleri bir yıllıktır. Normal koşullarda 80-100 cm, bazen 150-200 cm’ye kadar boylanabilmektedir. Saplar olgunlaşmaya doğru olgunlaşır. Yaprakları çok tipiktir. 5-15 değişen yaprakçık, el ayası şeklinde birleşmiştir.

Çiçekleri oldukça iridir. Uzunca bir sap üzerinde seyrek olarak dizilmiştir. Taç yaprakların rengi türlere göre değişmektedir. Ak acıbakla beyaz-kirli sarı, sarı acıbakla parlak – sarı, mavi acıbakla beyaz -açık mavi değişen acı baklada krem renklidir.

Çiçeklerin tozlaşmasından sonra 5-15 cm uzunluğunda yassı baklalar oluşmaktadır. Her baklada 2-7 tohum bulunur.

Tohumlar türlere ve çeşitler göre beyazdan kahverengiye kadar değişebilen renklerde düz veya benekli olabilir. 1000 tane ağırlıkları ak acıbaklada 150-500 g, mavi ve sarı acıbaklada 100-200 g , değişken acıbaklada 50-200 g arasında değişir.

Toprak İsteği

Genel olarak kaba yapılı, iyi drenajlı, nötr topraklardan hoşlanmaktadır. Ama türlere göre farklılıklar göstermektedir. Örneğin;

– Sarı acıbakla düşük verimli. orta asitli

– Mavi acıbakla orta verimli, nötr-hafif asitli

– Ak acıbakla verimli ve nötr topraklardan hoşlanmaktadır.

İklim İsteği

Ekimden sonra nemli ve serin, meyve oluşum zamanında açık ve güneşli iklimden hoşlanmaktadır. Soğuğa hassas değillerdir. Mavi acıbakla soğuğa çok dayanıklıdır. Bazı yabani türleri -16 derece ye kadar dayanmaktadır. Sarı acıbaklanın dayanımı biraz zayıftır.

Ekim

Amaca göre ana ürün veya kışlık tahıllardan sonra 2. Ürün olarak ekilebilir. Soğuğa çok dayanıklı bölgeler için kışlık olarak yetiştirilmesi uygundur.

Bitkilerin dallanması için ilkbahar ekimleri erken yapılmalıdır. Ak ve sarı acıbaklada ortalama 15-20 kg/da , mavi acıbaklada 8-10 kg/da , değişen acıbaklada 5 kg/da ekim oranı uygundur.

Sıra arası , ot üretiminde 20-40 cm , tohum üretiminde 60-100 cm bırakılmalıdır.

Gübreleme

Baklagil olan acıbaklaya fazla azotlu gübre verilmez. Fosforca fakir topraklarda 5-10 kg/da P2O5 vermek yeterlidir.

Ot Üretimi

Sarı ve mavi acıbakla ; yeşil ve kuru ot , silo yemi üretimi veya yeşil gübre bitkisi olarak kullanılır. Tohum verimi az olan sarı acıbaklanın ot üretimi ve yeşil gübre bitkisi olarak kullanımı yaygındır. Mavi acıbaklada ise koyun otlatmak amacıyla mera ekimlerinde yer almaktadır.

Kuru madde verimleri 0,5-1,5 ton/da arasında değişmektedir.

Ot veriminin oldukça fazla olamasına karşın , kalitesinin düşük olmasından dolayı acıbaklanın otu hayvanlar için fazla lezzetli değildir. Bitkilerin güç kuruması ve yaprakların dökülmesi yüzünden kuru ot üretiminden çok meyve olgunlaşma döneminde silolanması daha uygundur.

Acıbaklanın otu ve tanelerini yiyen hayvanlarda bazı rahatsızlıklar ve ölümler görülmektedir. Özellikle koyunlarda , bazen sığı ve atlarda karaciğer büyüme ve yağlanma , böbrek bozukluklarıı ve ölümlere yol açmaktadır.

Bu hastalık ve ölümlere kuru acıbaklanın dokularında Phomopsis leptostromiformis mantarının neden olduğu sanılmaktadır.

Tohum Üretimi

Acı Bakla Tohumu 1 Kg Pkt – Doğan

Acıbaklalar da verim çok değişken , çiçek ve bakla dökümü nedeniyle tohum verimi de düşüktür. Ortalama 100-200 kg/da tohum verimi olmaktadır.

Acıbaklanın tohumları protein ve yağca çok zengindir. Soya dışında proteince en zengin baklagil türleri olarak tanınırlar.

Acıbaklanın tohumlarında da alkoloidler bulunmaktadır. Tohumlarında 10 kadar alkoloid bulunursa da en fazla bulunanları lupanin,spartein ve lupinin’dir.

Faydaları

  • İdrar sökücü  ve idrar yollarını temizleyicidir.
  • Nefes darlığını rahatlamasına ve balgamın atılmasını sağlar
  • Adet ve doğum sonrası akıntıları söktürücü özelliği bulunmaktadır
  • Böbrek taşı , iltihabı ve kumlarını söktürür
  • Böcek ısırmalarında ısırılan bölgeye sürülürse zehri dışarı çekmektedir
  • Ağrı kesici özelliği vardır
  • Lapası eklem ağrılarına iyi gelmektedir
  • Vücutta biriken tuzun atılmasını sağlamaktadır
  • Yüzde çıkan yaralara ve lekelere iyi gelmektedir

Önerilen Makale ; Üçgül Yetiştiriciliği

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Ziraat Mühendisi & Sürdürülebilirlik Koordinatörü     Büyük adımların gayeleri, diğerlerinin ise istekleri vardır. . .

Yorum Yap

Yorumlar (0)